Πώς η ελληνική κοινωνία απομνημόνευσε το πρόσφατο και το απώτερο παρελθόν της – την Αρχαιότητα, το Βυζάντιο, την Ελληνική Επανάσταση και την «πολεμική δεκαετία» 1912-1922; Πώς η πολιτισμική μνήμη συνδέθηκε με τις πολεμικές εμπειρίες (νίκη ή ήττα, μαζικός θάνατος και πένθος, ήρωες και μάρτυρες); Πώς η νοηματοδότηση και η ερμηνεία του παρελθόντος έγιναν αντικείμενο διαπραγμάτευσης ή σύγκρουσης ανάμεσα σε τοπικές και κοινωνικές ομάδες;
Με έμφαση στην επιθυμία των ανθρώπων να «δουν» και να «βιώσουν» το παρελθόν, η μελέτη αξιοποιεί ένα μεγάλο εύρος πηγών, όπως ελαιογραφίες, λιθογραφίες, φωτογραφίες, μνημεία (ανδριάντες, προτομές, μνημεία πεσόντων), τελετές μνήμης και εθνικές επετείους, σκηνοθετημένα ιστορικά δρώμενα, tableaux vivants, αναβιώσεις αρχαίου δράματος και αρχαίων εθίμων, παρελάσεις και λαϊκά εμπορικά θεάματα...
Ο τέταρτος τόμος της σειράς με απομνημονεύματα Φιλελλήνων και φιλελληνικά κείμενα, που εκδίδει η Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος-Εθνικό Ιστορικό Μουσείο με αφορμή τον εορτασμό των διακοσίων χρόνων από την έναρξη του ελληνικού αγώνα της ανεξαρτησίας το 2021, περιλαμβάνει το κείμενο του Johann Wilhelm August Streit "Η Κωνσταντινούπολη κατά το έτος 1821"...
Η αναζήτηση νέων πηγών στο έργο του Ρήγα Βελεστινλή αποδίδει σημαντικά ευρήματα:
– Αποκαλύπτεται η πηγή των περίφημων δύο στίχων από τον Θούριο, «Καλλιό ’ναι μίας ώρας ελεύθερη ζωή,/παρά σαράντα χρόνοι σκλαβιά και φυλακή»...
Η παρούσα µελέτη επιχειρεί να φωτίσει µια σχετικά άγνωστη πτυχή της Ελληνικής Επανάστασης: Τις αντιδράσεις και τον τρόπο µε τον οποίο οι Οθωµανοί προσέλαβαν και ερµήνευσαν το εθνικοαπελευθερωτικό κίνηµα των Ελλήνων...
Το βιβλίο απευθύνεται σε όποιον θέλει να κρατά αναμμένη τη δάδα της ελευθεροφροσύνης και δεν υπακούει σε κελεύσματα και σειρήνες του δήθεν εκσυγχρονισμού...
Στο νέο του πόνημα ο Σπυρίδων Σφέτας, βασιζόμενος κυρίως σε ελληνικές και γερμανικές αρχειακές πηγές, θίγει όψεις της βουλγαρικής κατοχής στην Ανατολική Μακεδονία κατά την περίοδο 1916-1918,