Ηρακλείδης Αλέξης

Η συμβολή του βιβλίου αυτού για την ελληνική εθνική ταυτότητα και ετερότητα συνίσταται στα εξής σημεία: Επιχειρεί μια ολοκληρωμένη παρουσίαση του ελληνικού εθνικού αφηγήματος, τόσο του Κοραή όσο και του Παπαρρηγόπουλου και του Ζαμπέλιου, με αναφορά και στους σύγχρονους εθνικούς ιστορικούς· εστιάζει την προσοχή σε ένα ζήτημα το οποίο δεν έχει παρουσιαστεί εκτενώς στα ελληνικά, το ντιμπέιτ μεταξύ ξένων και Ελλήνων ιστορικών για το κατά πόσον το Βυζάντιο ήταν ή όχι ελληνικό και αν μπορεί να θεωρηθεί τμήμα της ελληνικής κληρονομιάς· επιχειρεί μια αποδόμηση του αφηγήματος του Παπαρρηγόπουλου, χωρίς ωστόσο να το απορρίπτει τελείως, αναδεικνύοντας ότι ως αφήγημα εθνικής ιστορίας έχει πολλά θετικά στοιχεία σε σύγκριση με άλλα εθνικά αφηγήματα/εθνικές ιστορίες στην Ευρώπη· παρουσιάζει ένα άλλο ενδιαφέρον ντιμπέιτ μεταξύ βυζαντινολόγων, αυτή τη φορά και μεταξύ Ελλήνων ιστορικών, για την κάθοδο των Σλάβων κατά τον Μεσαίωνα στην τότε γεωγραφική Ελλάδα· καταγράφει τα αρνητικά στοιχεία της ελληνικής αυτό-ταυτότητας που, σε αντίθεση με την ελληνική εθνική ιστορία, είναι πιο προβληματικά λόγω άκρατου εθνοκεντρισμού και προγονοπληξίας· καλύπτει την ελληνική ετερότητα σε σχέση με τρία γειτονικά έθνη, τους Αλβανούς, τους (Σλάβο-)Μακεδόνες και τους Τούρκους, με τα οποία η σχέση υπήρξε ιστορικά ταραγμένη μετά τον Β´ Παγκόσμιο Πόλεμο· αναλύει και ερμηνεύει τα αίτια της αρνητικής ελληνικής στάσης έναντι των τριών αυτών γειτόνων· και καταλήγει με τα ελληνικά «εθνικά θέματα» που αποτελούν κατεξοχήν αποκύημα της ελληνικής εθνικής ταυτότητας, του ελληνικού αφηγήματος και το πώς βλέπουν οι Έλληνες την ετερότητα και τον κόσμο...

-Οι ελληνοαλβανικές σχέσεις υπήρξαν πολυκύμαντες, τεταμένες αλλά και αγαστές (ειδικά από το 1995 και μετά), αν και ποτέ μέχρι σήμερα πραγματικά φιλικές, βασισμένες στην αμοιβαία εμπιστοσύνη και εκτίμηση, που είναι και το ζητούμενο και προς όφελος και των δύο λαών.

Το βι­βλίο αυτό ξε­κι­νάει ιστο­ρι­κά από τον Δι­α­φω­τι­σμό, την Αμε­ρι­κα­νι­κή Επα­νά­στα­ση και τη Γαλ­λι­κή Επα­νά­στα­ση που συ­νέ­λα­βαν την ιδέα των αν­θρω­πί­νων δι­και­ω­μά­των, και με­τά ανα­φέ­ρε­ται λε­πτο­με­ρώς στα κύ­ρια εμπό­δια που είχε να αντι­με­τω­πί­σει η νέα αυτή σύλ­λη­ψη: δου­λεία-δου­λε­μπό­ριο, δι­ά­κρι­ση «πο­λι­τι­σμέ­νων-βάρ­βα­ρων χω­ρών», και την κύ­ρια Νέ­με­ση των αν­θρω­πί­νων δι­και­ω­μά­των που ήταν οι ρα­τσι­στι­κές φυ­λε­τι­κές θε­ω­ρί­ες που κυ­ρι­άρ­χη­σαν κα­τά τον δέ­κα­το ένα­το αιώ­να και μέ­χρι τη δε­κα­ε­τία του 1920...

Η «αν­θρω­πι­στι­κή επέμ­βα­ση», η στρα­τι­ω­τι­κή επέμ­βα­ση με στό­χο τη σω­τη­ρία αθώ­ων αν­θρώ­πων σε ξέ­νες χώ­ρες από μα­ζι­κή πα­ρα­βί­α­ση των αν­θρώ­πι­νων δι­και­ω­μά­των, έχει εισέλ­θει στη δη­μό­σια συ­ζή­τη­ση τρο­φο­δο­τώ­ντας οξεί­ες αντι­πα­ρα­θέ­σεις μέ­χρι και σή­με­ρα...

Η πρόσφατη αναζωπύρωση της ελληνοτουρκικής διένεξης θέτει το εύλογο ερώτημα: Πώς μπορεί η διένεξη αυτή να αντιμετωπιστεί πιο αποτελεσματικά, με στόχο την επιστροφή στην ύφεση της περιόδου 1999-2011, η οποία ήταν προς όφελος και των δύο χωρών; Και πώς μπορεί να αποφευχθεί η μετωπική σύγκρουση και να επέλθει εκτόνωση; Το βιβλίο αυτό 50+1 όψεων, υπό τη μορφή ερωτήσεων και απαντήσεων, στοχεύει στην καλύτερη κατανόηση των προβλημάτων που αναφύονται στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο (με σημείο αναφοράς το Κυπριακό), με τελικό στόχο την ειρηνική επίλυση των ελληνοτουρκικών διαφορών και στις δύο αυτές θάλασσες...

Το παρόν βιβλίο επιχειρεί μια συνολική παρουσίαση του επιστημονικού κλάδου των Διεθνών Σχέσεων που, φέτος, το 2019, συμπληρώνει εκατό χρόνια ζωής από τότε που δημιουργήθηκε η πρώτη πανεπιστημιακή έδρα διεθνούς πολιτικής στο Αμπερίστγουιθ της Ουαλίας....