Το διήγημα τοποθετείται χρονικά το 1865, όταν η χολέρα έπληττε θανάσιμα την Ευρώπη. Η επιδημία είχε ξεκινήσει από την Ινδία το 1839 και εξαπλώθηκε σε όλο τον κόσμο, πλήττοντας τη Μέση Ανατολή, τη Ρωσία, τη Δυτική Ευρώπη αλλά και Αμερική, για να φτάσει, το 1854, στην Ελλάδα και την Τουρκία, από γαλλικά στρατεύματα που επέστρεφαν από τον πόλεμο της Κριμαίας. Τι σημαίνει όμως «Βαρδιάνος στα σπόρκα»; Ο «βαρδιάνος» είναι ο φύλακας και τα «σπόρκα» είναι τα μολυσμένα καράβια. Το βιβλίο αφηγείται την ιστορία μιας γυναίκας, της Σκεύως, η οποία, όταν μαθαίνει ότι ο γιος της (Σταύρος) είναι άρρωστος, μεταμφιέζεται σε άντρα και γίνεται βαρδιάνος (φύλακας) στα σπόρκα (καράβια που βρίσκονταν σε καραντίνα εξαιτίας της χολέρας), προκειμένου να σώσει τον γιο της.