Στα τέλη της δεκαετίας του 1840 ο Σολωμός αρχίζει να γράφει και πάλι, όπως στην πρώτη νιότη του, στα ιταλικά, αλλά με υψηλούς στόχους. Συγκεντρώσαμε εδώ τα σημαντικότερα ιταλικά κείμενα των χρόνων της ωριμότητας, τα οποία ως τώρα, στα Άπαντα, ήταν λησμονημένα ανάμεσα στα ημιτελή, τα μέτρια, και το πλήθος των "παραλλαγών". Υποβαθμίζονταν και έχαναν την ατομικότητά τους, κυρίως εκείνα που τιτλοφορήθηκαν "Σχεδιάσματα". Από τα νεανικά ιταλικά του Σολωμού περιλάβαμε εδώ μόνο το σονέτο για τον Ugo Foscolo, διότι, εκτός της αξίας του, δείχνει πώς τοποθετείται ο Έλληνας ποιητής απέναντι στον συμπατριώτη που δοξάστηκε στην Ιταλία. Προσέξαμε ιδιαίτερα τις μεταφράσεις. Σε εκείνες που βλέπομε στα Άπαντα, διαπιστώνονται λάθη και αδεξιότητες. Υπενθυμίζω τα "ευγενικά στήθη της διαβατάρικης ζωής" ("Ροδόσταμο"), το "όνειρο που ξέρασε τις κραγμένες ψυχές" ("Σφαγμένοι της Ελλάδας"), και το "λείψανο" (του Foscolo) που "τριγύριζε στα ξένα"! Οι παλαιές μεταφράσεις του Καλοσγούρου είχαν δουλεμένο στίχο και έδειχναν αξιόλογη μίμηση του σολωμικού ύφους, αλλά ήταν συχνά στεγνές και δυσνόητες.