Το ανά χείρας βιβλίο είναι η πρώτη κοινωνιολογική έρευνα στο πεδίο της συμμετοχικής τέχνης. Ουσιαστικά, εγκαινιάζει την εγχώρια σπουδή σε ειδικά πεδία της κοινωνιολογίας της τέχνης και αυτό είναι κάτι παραπάνω από ευπρόσδεκτο. Διαβάζεται απνευστί από κοινωνικούς επιστήμονες, καλλιτέχνες και από ευρύτερο αναγνωστικό κοινό. Αναστασία Ζήση, Καθηγήτρια στο Τμήμα Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου και Διευθύντρια του ΔΜΠΣ Εφαρμοσμένη–Κλινική Κοινωνιολογία και Τέχνη Η παραγωγή των καλλιτεχνικών πρακτικών, σε όλες τους τις μορφές, δεν γίνεται, ασφαλώς, εν κενώ. Πυροδοτείται από κοινωνικο-πολιτικές διεργασίες και προκλήσεις. Εξάλλου, οι ίδιοι οι καλλιτέχνες/ιδες, είναι και αυτοί/ές κοινωνικά υποκείμενα με συγκεκριμένη ένταξη, ιστορία, συλλογικές ταυτίσεις και ευαισθησίες. Ούτε, βέβαια, εξαιρείται και η διασπορά της τέχνης, η ευρύτερη απήχηση και δυναμική της, από τις κοινωνικές προκείμενες και τη δυναμική του ευρύτερου κοινωνικού τοπίου. Οι Συνεργατικές τροχιές του Άκη Ορφανού διαφωτίζουν με ενημερωμένο και συνεκτικό τρόπο τη συστατική διαλεκτική τέχνης, κοινωνίας και πολιτικής. Αποτελούν μια κρίσιμη εισαγωγή στην κοινωνιολογική μελέτη της τέχνης και του πολιτισμού που συνδυάζει την εποπτεία της συλλογικής τους έκτασης και του συνεργατικού τους βάθους. Η αξία του βιβλίου γίνεται ακόμα μεγαλύτερη καθώς περνάει από τη θεωρητική πλαισίωση στη χειροπιαστή ανάλυση —με τη χρήση της ποιοτικής μεθοδολογικής διερεύνησης— της καλλιτεχνικής δράσης Blind Date. Θεωρία και πράξη, υποκείμενο και συλλογική ζωή, μας παρουσιάζονται έτσι στην αμοιβαία τους διαπλοκή, καθιστώντας το εγχείρημα αποκαλυπτικό και καίριο. Γιάννης Σταυρακάκης, Καθηγητής ΑΠΘ