Χριστιανικός γνωστικισμός.

Συγχρόνως με την ανακάλυψη των κειμένων της Νεκρής Θάλασσας στην Παλαιστίνη το 1947, έγινε και μια άλλη σε ένα χωριό της Αιγύπτου κοντά σε μοναστήρι που είχε ιδρύσει ο Μέγας Αθανάσιος. Πρόκειται για τη μεγάλη συλλογή των κειμένων του χριστιανικού γνωστικισμού στο Nag Hammadi στην Αίγυπτο. Αυτή η μεγάλης σημασίας αρχαιολογική ανακάλυψη του περασμένου αιώνα βοηθάει να καταλάβουμε έναν μεγάλο αριθμό αντιδράσεων της χριστιανικής Εκκλησίας κατά τους τρεις πρώτους αιώνες της ζωής της εντός του ελληνιστικού περιβάλλοντος, όπου συναντήθηκε με το γνωστικισμό.